Czym jest ADHD?
Diagnoza ADHD u kobiet to proces, który pozwala zrozumieć własny sposób myślenia, działania i odczuwania — z perspektywy neurobiologii, ale też emocji i codziennych doświadczeń. ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder – zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) to neurobiologiczne zaburzenie rozwojowe, które wpływa na sposób funkcjonowania mózgu, szczególnie w obszarach odpowiedzialnych za uwagę, planowanie, kontrolę impulsów i regulację emocji.
Choć przez dekady uważano, że dotyczy głównie chłopców, dziś wiemy, że ADHD występuje równie często u dziewcząt i kobiet – tylko często ma inny obraz kliniczny.
U kobiet ADHD często „chowa się” za dobrą organizacją, empatią i odpowiedzialnością. To nie brak motywacji, lecz nadmierny wysiłek, by sprostać oczekiwaniom, który prowadzi do zmęczenia i wewnętrznego chaosu. Najczęściej przyjmuje formę wewnętrzną, cichą, emocjonalną. Nie zawsze widać typową „nadpobudliwość”. Poniżej masz możliwe sytuacje i odczucia, które mogą Ciebie dotyczyć, skoro czytasz ten wpis.
Poniżej znajdziesz możliwe sytuacje i odczucia, które mogą być Ci bliskie, jeśli zastanawiasz się, czy diagnoza ADHD u kobiet może dotyczyć także Ciebie.
Jak objawia się ADHD u kobiet?
Maskowanie objawów (tzw. „camouflaging”)
Często dostosowujesz się do oczekiwań otoczenia, bo chcesz ukryć swoje trudności, a z zewnątrz wydajesz się zorganizowana i spokojna, choć wewnętrznie odczuwasz chaos i napięcie.
Przeciążenie emocjonalne i wewnętrzny krytyk
Twoja nadmierna wrażliwość emocjonalna idealnie współgra z silnym samokrytycyzmem („powinnam sobie radzić lepiej”), co silnie obniża Twoje poczucie własnej wartości.
Perfekcjonizm i nadmierna odpowiedzialność
Próbujesz zrekompensować rozproszenie czy zapominanie poprzez dążenie do ideału i branie na siebie zbyt wiele obowiązków.
Trudność w odpoczynku i poczucie winy przy „nicnierobieniu”
Funkcjonujesz często w trybie ciągłego napięcia i działania, bo spokój budzi w Tobie niepokój lub poczucie straty czasu.
Zmienność nastrojów i cykliczne nasilenie objawów
W trakcie wahania hormonów (np. przed miesiączką, w ciąży, w okresie menopauzy) nasilają się u Ciebie objawy ADHD, szczególnie rozproszenie i impulsywność emocjonalna
Trudność w utrzymaniu relacji lub nadmierne dostosowywanie się
Masz potrzebę bycia akceptowaną i lubianą, w związku z tym zdarza Ci się zapominać o własnych granicach.
Poczucie bycia „inną” lub „niepasującą”
Przez lata czułaś się niezrozumiana lub oceniana, nie wiedząc że Twój sposób działania i reagowania wynika z neuroatypowości.
Wewnętrzny chaos przy zewnętrznym porządku
Wykańcza Cię tworzenie własnych systemów kontroli (listy, kalendarze, notatki), które maskują Twój głęboki lęk przed utratą kontroli.
Trudność z regulacją emocji
Doskonale to znasz: płacz, frustracja, wybuchy złości, szybkie przechodzenie od euforii do smutku, które bywają interpretowane jako „nadwrażliwość” lub „niestabilność emocjonalna”.
Częste poczucie wypalenia
Lata życia w napięciu, perfekcjonizmie i próbach „nadążania” za światem. Doskonale wiesz, jak trudno Ci utrzymać strukturę i dyscyplinę, bywa to czasami nie możliwe, albo energetycznie wyczerpujące.
Dlaczego ADHD u kobiet bywa pomijane?
- Społeczne oczekiwania wobec dziewcząt („bądź grzeczna, poukładana, pomocna”) sprawiają, że wiele kobiet maskuje objawy, ucząc się funkcjonować mimo wewnętrznego chaosu.
- Objawy są subtelniejsze – mniej widoczna nadruchliwość, więcej rozproszenia i emocjonalności.
- Kobiety często pierwszy raz trafiają do specjalisty z powodu depresji, lęku, zaburzeń odżywiania lub wypalenia – dopiero wtedy okazuje się, że źródłem trudności może być ADHD.
Dla wielu kobiet diagnoza ADHD jest ulgą i początkiem zrozumienia siebie. To nie „lenistwo” ani „bałagan w głowie”, lecz inny sposób przetwarzania świata.
Zrozumienie swojego ADHD pozwala:
- Lepiej organizować życie,
- Znaleźć system, który wspiera (a nie karze),
- Uwolnić się od poczucia winy i wstydu,
- Odzyskać radość z życia.
Jak wygląda diagnoza ADHD u kobiet
Diagnoza powinna być wielowymiarowa i oparta na doświadczeniu klinicznym. Obejmuje zwykle:
- Pierwsze spotkanie – wywiad kliniczny, szczegółowa rozmowa o dzieciństwie, edukacji, relacjach, pracy, emocjach, sposobach radzenia sobie.
- Drugie spotkanie – kwestionariusze i testy (np. DIVA-5, ASRS) – dostosowane do dorosłych.
- Trzecie spotkanie – ocena współwystępujących zaburzeń np. depresji, zaburzeń lękowych, osobowości, PTSD.
- W domu w trakcie diagnozy preferowana rozmowa z bliskimi – czasem pomocna, by odtworzyć obraz z dzieciństwa.
Kto diagnozuje ADHD?
Diagnozę ADHD W Otulone przeprowadza:
- psycholożka, która przeprowadzi Cię przez szczegółowy wywiad diagnostyczny, testy i kwestionariusze (np. DIVA-5)
- po 3 spotkaniach diagnostycznych możemy zapropnować Ci pracę terapeutyczną z doświadczoną w pracy z ADHD u dorosłych psychoterapeutką, która pomoże Ci zrozumieć objawy w kontekście emocji, relacji i stylu funkcjonowania
- możemy zaproponować również lekarza psychiatrę (z którym współpracujemy), który na podstawie diagnozy psychologa może zaproponować leczenie farmakologiczne, kiedy zajdzie taka potrzeba
Jeśli odczuwasz takie objawy i masz wrażenie, że to jest o Tobie, to umów się na wizytę do naszej psycholożki i sprawdź to!
„Nie istnieje coś takiego jak normalność — to tylko wąski wycinek ludzkiego doświadczenia, który większość uznała za wygodny.”
— Carl Gustav Jung